tovush

Ma’nolari

1. Gapirish, kuylash, qichqi-rish, yigʻlash va sh.k. vaqtida yuzaga kela-digan va eshitish aʼzolari qabul qilib oladigan hodisa; ovoz, sado, sas.
2. Bor tovush(i) bilan yoki tovushi boricha, tovushini baralla qoʻyib Ovozi boricha, eng qattiq, baland ovozi bilan.
3. tlLiZns.
4. Maʼlum sifatlarga ega boʻlgan ovoz.
5. Mexanik tebranishlar natijasida yuzaga keladigan va quloq eshitadigan har qanday ovoz, sado.
6. Shovqin; shovqin-suron. f Mulladoʻst:] Eshityapsizmi? \ Dozi:] Ha, juda hayronman, nima moeyuiimp? Boshim qotdi, aqlim yoʻq! Hamza, Maysaraning ishi. [Mamat Xolis-xonga:]
7. Havo yoki boshqa bir muhit zar-ralarining toʻlqinsimon tebranma qara-katlari.
8. tlsh. Nutq aʼzolari artikulyatsiyasi bilan hosil boʻladigan eng kichik til birligi.
9. mus. Musiqaning ifoda kuchiga ega eng kichik tarkibiy qismi.
10. koʻchMa kam qoʻll. Saylovlarda yoki biror masalani hal etishda oʻz fikrini bil-dirish huquqi va usuli; ovoz.

Misollar

• Mungli to-vush. Yigʻi tovushi. Shamolli kun qichqir-ma, tovushing zoye ketadi. — Maqol. ■■
• Qoray-gan tom boʻgʻotlarida koʻnoqlayotgan chumchuq-lar kuloqni teshguday tovush bilan chir-killashadi. Machit tomondan soʻnik azon tovushi eshitiladi. — P. Tursun — Oʻqituvchi.
• Otabek tovush egasini tanidi. Bu majnuna Zaynab edi. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar.
• "Be-mor Bakirov, ukol!" degan tovushdan uygʻonib ketdi. — S. Siyoyev — Yorugʻlik.
• "Qani, ho, yigit-lar! Ishga! Ishga, azamatlar!" degan tovush eshitildi. — A. Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari.
• -Olimxon aka, — dedi yalingan tovush bilan Tanti, — Salim oʻz dadasi bilan hazillash-mokchi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Bor tovushi bilan kichkirmok. shya Mutal tovushini baralla qoʻyib soʻzlar edi. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar. Tovush bermoq Tovush chiqarib, oʻzini, borligini bildirmoq.
• Men boshda indamay bikinib turdim, keyin tovush ber-dim. — Oydin — Doʻndikdan ham yosh ekan. Tovush chiqarmoq 1) ovozini eshittirib gapirmoq (oʻqimoq va sh.k.)
• Xatni tovush chiqarib oʻkimok. v
• Chol oʻtirgan yerida tovush chi-qardi: -Oʻrtoq Nurmatovning oʻzlari ayt-sinlar! — A. Qahhor — Munofiq; 2) indamoq, biror narsa demoq, gapirmoq.
• Said Jalol-xon tovush chiqarmay, uning yoniga borib oʻtirdi. — A. Qahhor — Bashorat. Tovushing oʻchgur qargʻ. Oʻlgur.
• Xotin yigʻlaguday boʻlib, tash-qariga chiqdi, yana kirdi, yana chiqdi.. Dani endi, bu "tovushing oʻchgur" bola yupansa\ — A. Qahhor — Xi-xi. Tovushingni oʻchir Jim boʻl.
• -Jim! — mushtini koʻtardi Yormat. — Tovushingni oʻchir, xudo hammaga aql ulashgan-da, sen qay goʻrda eding! — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Baland tovush. Musiqiy tovush. n
• Odamlar jonlandi. Baʼzilari chindan, baʼzilari esa hazil-mutoyiba bilan Oxunning tovushini maqtashdi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Oyoq tovushi. Tasir-tu-sir oʻq tovushi. Gudok tovushi. Karnay-sur-nay tovushi.
• Tovush qilma, oʻlasan! Mana shu chu-qur.. sening uchun qazildi. — Hamza — Paranji sirlari.
• Duloq eshitmaydigan tovushlar. Tovush tezligi. Tovush nazariyasi.
• Mulla Obid bir tovushdan, ammo Usmon polvon ikki qar-shi bilan kolxoz idorasiga saylanib oʻtadi-lar. — A. Qodiriy — Obid ketmon.

Manba: Vikilug‘at