yurak

Ma’nolari

1. Odam va hayvonlar koʻkrak qafasi ichida joylashgan, ularning qon aylanish sistemasidagi muskul qopchiqqa oʻxshash markaziy aʼzo.
2. Kishining his-sezgisi, ruhi, kechinmalarining ramziy markazi, ular saqlanadigan joy; qalb, dil.
3. Qoʻrqmaslik, jasorat ramzi.
4. Biror narsaning asosi, markazi.
5. Qorin, oshqozon.
6. Yurak buruq - yurak burugʻ.

Misollar

• Sogʻlom yurak.
• Yurakning urishi.
• Yurak kasalligi.
• Yurak klapani.
• Yurak bir-biri bilan tushashmaydigan ikki qismdan iborat boʻlib, bu qismlar bir-biridan yaxlit toʻsiq bilan ajralgan. — "Anatomiya"
• Yurak - zarur narsa.
• Yurak baquvvat boʻlsa, ish ham unumli boʻladi, kishi charchamaydi. — Uygʻun — Soʻnggi pushaymon
• Kumushning harorati kuchli, yurak urishi favqulodda tez edi. — Abdulla Qodiriy — Oʻtgan kunlar
• Paxtazorda boʻlib oʻtgan janjal Oyqiz yuragida chuqur iz qoldirdi. — Sharof Rashidov — Boʻrondan kuchli
• Qisman u [Zebo] haqli edi. Zotan asrlar fojiasi va quvonchi boʻlgan muhabbat juda qadimiy narsa boʻlsa ham, har bir yurakda misli koʻrilmagan oʻziga xoslik bilan barq uradi. — Shuhrat — Shinelli yillar
• Xatolari, nuqsonlari koʻp boʻlsa ham, yuragi asl koʻripadi. — Uygʻun — Navbahor
• Ahmad oʻrtadagi adovatni unutib, yuragini ochdi. — Farhod Musajonov — Himmat — 1984
• Yuragidagini dangal toʻkib solayotgan qizning haqqoniy soʻzlari Sherzod Qambarovichga ogʻir botardi. — Oʻtkir Usmonov — Sirli sohil
• Obbo , hali shu yurak bilan yuribsizmi.. — "Mushtum"
• Men uning O‘tapboy qushbegiga qilgan muomalasini eshitib, yuragingga balli, degan edim. — Abdulla Qodiriy — Oʻtgan kunlarYuragi achimoq (yoki achishmoq) - achinmoq, kuyinmoq.
• Otabekni bu ahvolda koʻrib, Kumushning yuragi achidi. — Abdulla Qodiriy — Oʻtgan kunlar
• ..oʻsishi mujmal, allaqanday kasalsimon gʻoʻzalarni koʻrar, yuragi achishar edi. — Oybek — Oltin vodiydan shabadalarYuragi betlamaslik - jurʼat qilmaslik, botina olmaslik.
• Shundan-shunga chopib kelib, maktab direktoriga uchragani yuragim betlamadi. — Rahmat Azizxoʻjayev — Yashil chaylaYuragi yorilmoq - 1) nihoyatda qoʻrqmoq.
• Uning vahimasidan yuragim yorilay dedi. 2) juda diqqat boʻlmoq.
• ..baʼzi vaqt, Yoʻlchivoy, yuragim tare yorilguday boʻladi, dunyo koʻzimga qorongʻi koʻrinadi. — Oybek — Tanlangan asarlarYuragi jiz etmoq - qalbida keskin holda yoqimli his-tuygʻu qoʻzgʻalmoq, shunday hisni tuymoq.
• Ertalab bu soʻzlar gʻashini keltirgan edi, hozir ham yuragini jiz ettirolmadi. — Odil Yoqubov — IzlaymanYuragi jigʻ etmoq - 1) yuragi jiz etmoq.
• Shunda koʻzlar koʻzga toʻqnashdi, Gʻulomjonning yuragi jigʻ etib ketdi. — Mirzakalon Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha 2) yuragi shuv etmoq.
• Har kuni salomga kiradigan boʻlib qoldi. Har kirganda, “soʻyib kelmadimikan”, deb yuragim jigʻ etib ketadi. — Abdulla Qahhor — AsarlarYuragi zir etmoq - qoʻrquv, bezovtalik hissini tuymoq.
• Tantiboyvachchaning yuragi zir etib ketdi. Asabiylanib, oʻzgargan tovush bilan bobilladi.. — Oybek — Tanlangan asarlarYuragi yoʻq - qoʻrqoq, yuraksiz.Yuragi keng - keng.
• Yuragingiz muncha ham keng boʻlmasa, koʻzingizga uyqu kelmaganiga hayronman. — Abdulla Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlariYuragi kuymoq - 1) juda tashna boʻlmoq.
• Issiqda uzoq yoʻl bosib, yuragim kuydi 2) qatgiq kuyinmoq.
• Yuraklari kuyib ketib Temurxon, Vo bolam, deb mayib norday yigʻlaydi. — HasanxonYuragi orziqmoq - orziqmoq.Yuragi orqasiga tortmoq - qattiq choʻchishdan qoʻrquv holatiga tushmoq.
• Saroy mulozimini koʻrgach, uning yuragi orqasiga tortib, eti seskanib ketgan edi. — Mirkarim Osim — Ajdodlarimiz qissasiYuragi poʻkillamoq - qoʻrquvda boʻlmoq; choʻchimoq.
• Har yili jiyda guli vaqtida, “Soy toshib, yoʻl bekiladigan boʻldi”, deb yuraklarimiz poʻkillab turadi. — "Mushtum"
• Yuragi yana poʻkilladi. Toshkentning toʻrt dahasi taniydigan davlatmand bu kishining oldiga qanday kiradi? — Oybek — Tanlangan asarlarYuragi siqilmoq - diqqat boʻlmoq, diqqati oshmoq.
• ..oradan bir hafta oʻtar-oʻtmas, Buxoroda yuragi siqilib, "yolgʻizlik" azobini torta boshladi. — Mirmuhsin — MeʼmorYuragi taka-puka boʻlmoq - vahima, qoʻrquv, xavotir holatida boʻlmoq; bezovtalanmoq.
• Shu kapalarga yaqinlashgan sayin Sidiqjonning yuragi taka-puka boʻla boshladi. — Abdulla Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlariYuragi tipirchilamoq - tezlashish harakatida, ishtiyoqida boʻlmoq.
• Aziza yuragi tipirchilab kiyindi. — Oʻtkir Hoshimov — Qalbingga quloq solYuragi tor - arzimas narsaga siqilaveradigan, tajangligi tutadigan.
• Anzirat xola ham yuragi torgina bir kampir, boʻlar-boʻlmasga xarxasha qiladigan. — Abdulla Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlariYuragi toshmoq - gʻam, hasrat, hayajon ichiga sigʻmay ketgan holat.
• Baʼzan yuragi toshib, butun dardini Unsinga ochishni istaydi.. — Oybek — Tanlangan asarlarYuragi tutday toʻkilmoq - intizorlikda iztirob chekmoq, dili besaranjom boʻlmoq.
• Xuddi birov: "E, oʻl-a, shunaqa-da, chiroyli yigitni koʻrsang, yuraging tutday toʻkiladi" - deb taʼna qilayotganday qizardi. — Abdulla Qahhor — SarobYuragi uvushmoq - maʼyus, ezgin holatni tuymoq.
• Mana shuni oʻylasam, allaqanday boʻlib ketaman, yuragim uvushadi. — Abdulla Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlariYuragi chiqmoq - 1) nihoyatda qoʻrqmoq; esi chiqmoq.
• -Ot opqochdi, - dedi Badia. -Yuragimiz chiqib ketdi-ku! — Mirmuhsin — Meʼmor 2) nihoyatda toʻlqinlanmoq.
• Bu xabarni eshitib, xursandlikdan yuragi chiqib ketdi.Yuragi chopmoq - ishonch bilan botinmoq.
• Ammo adresi tayinsiz bu kelinga ham yurak chopmay turibdi. — "Mushtum"Yuragi shuv etmoq (yoki shigʻ etmoq, shuvullamoq, shigʻillamoq) - choʻchish, qoʻrquv his etmoq.
• Bashirjonning yuragi shuv etib, kayfi uchdi. — N. Aminov — Suvarak
• Bir odamning toʻnkarilib yotganini koʻrdi. Yuragi shigʻetib, orqasiga tortib ketdi. — Mirmuhsin — Meʼmor
• Saodatxonning yuragi shuvullab ketdi. — Saida Zunnunova — Yangi direktor
• Birov Qumrinisa, desa kampirning yuragi shigʻillab ketadi. — Mirmuhsin — Bir xumcha tillaYuragi oʻynamoq - 1) yuragi tez va kuchli urmoq.
• Otini qutidorning yoʻlagiga yetaklar ekan, negadir yuragi oʻynab ketdi. — Abdulla Qodiriy — Oʻtgan kunlar 2) vahima bosmoq, qoʻrqmoq, hovliqmoq.
• Shu savol boshiga kelganda, koʻziga toʻsatdan Kanizak koʻrinib, Sidiqjonning yuragi oʻynab ketdi: Bordi-yu shu boʻlsachi. — Abdulla Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari
• Vahima qilavermanglar, yuragim oʻynab ketyapti.. — Mirmuhsin — MeʼmorYuragi qinidan chiqmoq - nihoyatda hayajonli, talvasali holatga tushmoq.
• ..Margʻilon darvozasidan kirishi bilan uning holi oʻzgara boshlar, yuragi qinidan chiqar darajada.. edi. — Abdulla Qodiriy — Oʻtgan kunlarYuragi qon - juda diqqat, xunob holatli.
• Ertadan beri toʻppi, qiyiqcha, jiyak tika berib, yuragi qon boʻlgan qizlar.. — Oydin — HikoyalarYuragiga sigʻmaslik - maʼqul kelmaslik, yoqmaslik.
• Yuragimga yeigʻmaydi, sigʻmaydi yuragimga hech narsa! — Abdulla Qahhor — Asror boboYuragiga qoʻl solmoq - sinash, bilish maqsadida bir gap-soʻz aytmoq.
• Bir kuni u shu arteldagi Masʼuda degan qizning yuragiga qoʻl solib koʻrdi. — "Mushtum"Yuragida kiri yoʻq - birovga yomonlikni ravo koʻrmaydigan, dili pok, dali-gʻuli.Yuragini boʻshatmoq - bor dardini toʻkib solmoq.
• O‘rmonjon koʻp ham toʻlib-toshib yurgan ekan, yuragini rosa boʻshatdi. — Abdulla Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlariYuragini yormoq - 1) birovni qattiq qoʻrqitmoq, choʻchitmoq.
• Chernetsov jangchilar oldidan uzoqlashgach, Emin Normatga: -Nega yuragimni yorgan edingiz, komissar indamadi-ku, - dedi. — Ibrohim Rahim — Chin muhabbat 2) yuragini ochmoq.Yuragini ochmoq - dilidagini maʼlum qilmoq, aytmoq.
• Albatta, u oʻz yuragini hech kimga ocha olmagan. Dardini oʻz ichiga yutgan. — Oybek — Tanlangan asarlar
• Asqar polvon ham yuragini ochdi - yolgʻizgina qizchasini sogʻinganini.. soʻzladi. — Oybek — Quyosh qoraymasYuragini tirnamoq - bezovta holatga solmoq.
• Oʻzini qayoqqa qoʻyishini bilmay, yuragini tirnagan kechinmalari.. bilan hovlida kezdi. — Oybek — Tanlangan asarlarYuragini changallamoq - biror narsa haqida oʻta tashvishlanmoq, qoʻrqmoq.
• Hayot qozonni yuvdi-yu, qopqogʻini yopib, kirib ketdi. Endi boʻsh sahnu, uning etagida yuragini changallab oʻtirgan Gʻulomjongina qoldi. — Mirzakalon Ismoiliy — Fargʻona tong ogunchaYuragini ezmoq - ruhiy azob bermoq.
• Kumushning bu holi bechora onaning yuragini ezar, yuz xil vasvasalarga solar edi. — Abdulla Qodiriy — Oʻtgan kunlarYuragini hovuchlab - qoʻrqa-pisa, bezillagan holatda.
• Doim oyim bechora yuraklarini hovuchlab oʻtirardilar. — Ergash Raimov — Ajab qishloqYurak oldirmoq - qoʻrqib, choʻchib qolmoq.
• Bir doʻqqa shunchalik yurak oldiribsiz, , rais aka! — Sunnatilla Anorboyev — OqsoyYurak tepishi - yurak faoliyatining tezlashish yoki zaiflashish holati.
• Jannat ona eshikni ochib, uyga kirganda, u ohistagina zambil ostidan chiqdi, uning yurak tepishi hali ham shiddatli edi. — Abdulla Qodiriy — Oʻtgan kunlarYurak yutib - tap tortmay, qoʻrqmay.
• Nahot siz.. bu ishga bosh qoʻshib, yurak yutib, mening ostonamga kelsangiz? — Komil Yashin — HamzaYurak oʻynogʻi - yurakning bezovta boʻlishi.
• Bir kuni uyda yotib, yaxshi uyqusi kelmay, yurak oʻynogʻisi qoʻzib chiqqan ekan. — H. Nazir — Yonar daryo
• Eʼzozxonning yurak oʻynogʻi hadeganda bosila bermadi. — Hamid Gʻulom — Mashʼal
• Axir Pekin shahri yangi xalq Xitoyining.. qudratli va ulkan mamlakatning yuragiku. — T. Joʻrayev — Ulugʻ Xitoyda
• Ha, ular Toshkent temir yoʻl ustaxonasi Turkistonda qoʻzgʻolonning yuragi ekanini tushunadilar. — N. Safarov — Sharq tongi
• Uning yuragi gʻijimlab ogʻriyapti.
• Sogʻliqni saqlash boʻlimidan choʻponlar oʻrtasida yurak buruqqa qarshi profilaktika oʻtkazish toʻgʻrisida koʻrsatma bor. — Sunnatilla Anorboyev — OqsoyYurak ogʻrigʻi - 1) ich buzilishi, qorin ogʻrigʻi; 2) qat’iyatsiz, mujmal.

Manba: Vikilug‘at