ball.uz

Izohli lug‘at

BarchasiABDEFGHIJKLMNOPQRSTUVXYZO‘G‘ShCh

1,507 ta so‘z topildi

ardoqIzzat-hurmat, eʼzoz-eʼtibor hissi, shunday his-tuygʻuli munosabat.Ko‘rilgan: 0ardoqlamoqIzzat-hurmat, ardoq bilan munosabatda boʻlmoq.Ko‘rilgan: 0ardoqliEʼzoz-ehtiromga loyiq.Ko‘rilgan: 0arealOʻsimlik yoki hayvonlarning biror turi, turkumi yoki oilasi tarqalgan hudud.Ko‘rilgan: 0areometrSuyuqlik va sochiluvchan qattiq jismlarning zichligini oʻlchaydigan asbob.Ko‘rilgan: 0arestarest solmoq huq. ml. Mulk yoki puldan foydalanish huquqidan vaqtincha mahrum etmoq, mol-mulkni xatlab, muhrlab qoʻymoq.Ko‘rilgan: 0arfaUchburchak shaklidagi qadimiy koʻp torli tirnama musiqa asbobi.Ko‘rilgan: 0arfamiArfa chaluvchi sozanda.Ko‘rilgan: 0argotlsh. Yasama til. Biror ijtimoiy guruh, toifaning (maye., talabalar, sportchilar, oʻgʻrilar va b.) oʻziga xos, boshqalar tushunmaydigan lugʻaviy birliklardan ibKo‘rilgan: 0argonKimyoviy element, havo tarkibida boʻladigan tussiz va hidsiz gaz (elektr lampalari va yorituvchi reklama asboblari ichini toʻldirish uchun ishlatiladi).Ko‘rilgan: 0argotizmlartlsh. Biron argodan adabiy tilga oʻzlashib qolgan soʻz va iboralar. Maye., quyon (chiptasiz yoʻlovchilar — shofyorlar tilida).Ko‘rilgan: 0argumentFikr, daʼvo va shu kabilarni isbotlash uchun asos, dalil.Ko‘rilgan: 0argumentatsiyaKerayuti fikr yoki qoidani isbotlash uchun dalillarni tashkil etish, muhokama qilish.Ko‘rilgan: 0arg‘amchishv. Arqon.Ko‘rilgan: 1arg‘imchoqDaraxtning shoxiga yoki imorat yogʻochiga ikki uchini bogʻlab osilgan arqon; hayinchak.Ko‘rilgan: 0arg‘umoq, argʻumoq ot Zotli chopqir otlarga berilgan umumiy nom.Ko‘rilgan: 0arg‘uvonYogʻoch oʻymakorligida ishlatiladigan, bahorda ochiladigan qirmizi gulli bir daraxt (burchoqdoshlar oilasiga mansub daraxtlar turkumi).Ko‘rilgan: 0arg‘uvoniyArgʻuvon guli rangli.Ko‘rilgan: 0ariParda qanotli hasharotlarning yirtqich va chaqadigan bir turi.Ko‘rilgan: 0arichiq. asalarichi.Ko‘rilgan: 0arichilikq. asalarichilik.Ko‘rilgan: 0arifmetikaMatematikaning sonlarning oddiy xossalarini hamda ular ustida bajariladigan amallarni (qoʻshish, ayirish, koʻpaytirish, boʻlishni) oʻrganadigan boʻlimi; hisob.Ko‘rilgan: 0arifmometrArifmetik amallarni mexanik ravishda bajaradigan ixcham hisoblash mashinasi.Ko‘rilgan: 0arillamoqs. t. Baqirib yigʻlamoq, hadesa yigʻlayvermoq, ar-ar qilmoq (bola haqida).Ko‘rilgan: 0arimoqBorligi ketmoq, yoʻqolmoq (bor holda davom etayotgan narsalar haqida).Ko‘rilgan: 0ariqSunʼiy ravishda hosil qilingan suv yoʻli, oʻzani va undagi suv.Ko‘rilgan: 0ariqchaKichkina ariq, jilgʻa(cha).Ko‘rilgan: 0arishI Arimoq fl. har. n.Ko‘rilgan: 0aristokratAristokratiyaga, oqsuyaklarga mansub shaxe; oqsuyak, aslzoda.Ko‘rilgan: 0aristokratikAristokratiyaga, kiborlarga, oqsuyaklarga oid.Ko‘rilgan: 0

O‘zbek tilining onlayn izohli lug‘ati

Ball.uz izohli lug‘ati o‘zbekcha so‘zlarning ma’nosini tushunish va matnda mos so‘zni tanlashga yordam beradi. So‘zning to‘g‘ri yozilishini bilish bilan uning ma’nosini bilish bir xil vazifa emas: izohli lug‘atda asosiy e’tibor so‘z nimani anglatishi va qanday qo‘llanishiga qaratiladi. Undan darsga tayyorlanishda, kitob o‘qishda, maqola yozishda yoki notanish atamani aniqlashtirishda foydalanishingiz mumkin.

Qidiruv maydoniga so‘z yoki uning bir qismini lotin yoxud kirill yozuvida kiriting. Natijalar ichidan kerakli so‘zni tanlab, uning alohida sahifasini oching. Qidiruv aniq moslikni topmasa, ayrim holatlarda yozilishi yaqin variantlar taklif etiladi. Taklif so‘zning aynan siz nazarda tutgan ma’noga mosligini kafolatlamaydi; tanlagan variantingizning izohini ham o‘qing.

So‘z sahifasida bazada mavjud ma’nolar beriladi. Bir so‘z bir necha ma’noga ega bo‘lsa, izohlar alohida bandlarda ko‘rsatiladi. Misollar va kelib chiqishi haqidagi ma’lumotlar mavjud yozuvlarda qo‘shimcha bo‘limlar ochiladi. Har bir so‘zda barcha bo‘limlar bo‘lishi shart emas. Misollar so‘zning gapdagi qo‘llanishini tushunishga, kelib chiqish ma’lumoti esa uning tarixiy yoki boshqa tillar bilan bog‘liqligini ko‘rishga yordam beradi.

Alifbo tugmalari orqali bir harf bilan boshlanadigan so‘zlarni saralash mumkin. Ro‘yxat sahifalarga bo‘lingan: har bir sahifada 30 tagacha yozuv ko‘rsatiladi. Lotin–kirill tugmalari so‘zlar va matnning yozuvini almashtiradi; bu boshqa tilga tarjima qilish emas. Saytning ruscha va inglizcha interfeysida ham lug‘at o‘zbekcha so‘zlarni izohlaydi.

Kerakli so‘zning alohida manzilini nusxalab, o‘quvchi, hamkasb yoki tanishingizga yuborishingiz mumkin. Agar aynan shu so‘z imlo lug‘atida ham mavjud bo‘lsa, uning sahifasida ikki lug‘at o‘rtasida o‘tish havolasi chiqadi. Shu tariqa so‘zning ma’nosi bilan yozilishiga oid ma’lumotni birgalikda tekshirish qulay. Bazada topilmagan so‘z esa avtomatik ravishda noto‘g‘ri yoki o‘zbek tilida yo‘q deb hisoblanmaydi.

Yozilishni tekshirish uchun Imlo lug‘ati · Kirill–lotin transliti

Manba: Vikilug‘at

Izohli lug‘at bilan imlo lug‘atining farqi nima?

Izohli lug‘at so‘zning ma’nosini tushuntiradi; misol va kelib chiqish ma’lumotlari bo‘lsa, ularni ham beradi. Imlo lug‘ati esa so‘zning yozilishi va mavjud imloviy ma’lumotlarini tekshirishga xizmat qiladi.

Kirill yozuvida ham so‘z qidirish mumkinmi?

Ha. Qidiruvga lotin yoki kirill yozuvidagi o‘zbekcha so‘zni kiriting. Lotin–kirill tugmalari natijaning yozuvini almashtiradi, ma’noni boshqa tilga tarjima qilmaydi.

Nega ayrim so‘zlarda misol yoki kelib chiqishi yo‘q?

Bu bo‘limlar faqat bazada tegishli ma’lumot mavjud bo‘lganda ko‘rsatiladi. Ularning yo‘qligi so‘zning noto‘g‘riligini anglatmaydi.

So‘z topilmasa nima qilish kerak?

Yozilishini tekshiring, so‘zning qisqaroq qismini kiriting yoki boshqa yozuvda qidiring. Yaqin variantlar chiqsa, ularning ma’nosini solishtiring. Bazada barcha so‘z va qo‘shimchali shakllar bo‘lishi kafolatlanmaydi.

Aynan bitta so‘zning havolasini yuborsa bo‘ladimi?

Ha. So‘z sahifasini oching va havolani nusxalash tugmasidan foydalaning. Yuborilgan manzil ro‘yxatni emas, tanlangan so‘zning sahifasini ochadi.

Lug‘atdagi ma’lumot qayerdan olingan?

Manba: Vikilug‘at. Saytda so‘zlar bo‘yicha bazada mavjud ma’no, misol va kelib chiqish ma’lumotlari ko‘rsatiladi.