ball.uz

Izohli lug‘at

BarchasiABDEFGHIJKLMNOPQRSTUVXYZO‘G‘ShCh

841 ta so‘z topildi

gramm[yun. gramma — kichik ogʻirlik oʻlchovi) Metrik sistemada: bir kub santimetr kimyoviy toza suvning vazniga (ki-logrammning mingdan bir ulushiga) teng ogʻirlik oKo‘rilgan: 0grammatikGrammatikaga oid.Ko‘rilgan: 0grammatikaTilshunoslikning soʻz shakl-lari, soʻz birikmalarining turlari, ran turlari haqidagi boʻlimi.Ko‘rilgan: 0grammatikalashishtlsh. Soʻzning mustaqil lugʻaviy maʼnosini yoʻqotib, yordamchi vazifada qoʻllanishga oʻtishi, yor-damchi soʻzga aylanishi.Ko‘rilgan: 0grammofonMaxsus plastinkaga yozib olingan kuy, nutq va shu kabilarni qayta eshitti-radigan, karnayli musiqa apparata.Ko‘rilgan: 0gramplastinka, grammofon plas-tinkasi. q. plastinka 2.Ko‘rilgan: 0gran-pri\fr. Grand Prix — katta, bosh mukofot] Turli xil musobaqalarda, tan-lovlarda golibga beriladigan oliy mukofot. Bu yerda [Yaponiyada\ oʻtkazilgan bolalar tasviriKo‘rilgan: 0granataPortlovchi modda toʻldirilgan artilleriya snaryadi.Ko‘rilgan: 0granatomyotchiGranatomyotdan oʻt ochuvchi, shuningdek, qoʻl granatalarini ir-gʻitishga usta jangchi.Ko‘rilgan: 0granitTarkibi kvars, dala shpata va slyudadan iborat, donador qattiq togʻ jin-si; qimmatli qurilish materiali.Ko‘rilgan: 0granka\r.[ poligr. 1 Bosmaxonada terilib, hali sahifalanmagan matnlar ustuni va uning xatolarni tuzatish uchun qogʻozga tushirilgan nusxasi.Ko‘rilgan: 0gravitatsiyaButun olam tortishish kuchi; barcha turdagi fizik moddalar (oddiy moddalar, har qan-day fizik maydonlar) oʻrtasidagi universal oʻzaro taʼsir boʻlib, ushbu oʻzarKo‘rilgan: 0gravyuraMetall, yogʻoch, oyna va sh. k. qattiq materiallar yuziga tasvir ishlash sanʼati.Ko‘rilgan: 0grechixaBir nav gʻalla oʻsimligi va uning donidan tayyorlangan krupa.Ko‘rilgan: 0grekGretsiya mamlakatiga mansub tub xalqning (millatning) nomi.Ko‘rilgan: 0greklarGretsiyaning asosiy (tub) aho-lisi, grek xalqi.Ko‘rilgan: 0grelkaBadanning biron ogʻrigan qismiga qoʻyi-ladigan, odatda rezinadan qilinadigan sunʼiy isitish moslamasi.Ko‘rilgan: 0greyderYoʻl qurilishida yoʻlni ochish, sozlash, tekislash uchun ishlatiladigan mashina.Ko‘rilgan: 0grifAntik mifologiyada: burgut qanotli va burgut boshli sher; afsonaviy maxluq.Ko‘rilgan: 0grifelayn. grafit 2.Ko‘rilgan: 0grifonI 1 ayn. grif 1.Ko‘rilgan: 0grimMaxsus boʻyoqlar, yasama soch, soqol va sh. k. yordamida aktyor qiyofasini oʻzgartirish sanʼati.Ko‘rilgan: 0grimchiGrim qiluvchi mutaxassis.Ko‘rilgan: 0grimxonaAktyorlar grim qil(in)a-digan maxsus xona.Ko‘rilgan: 0grippNafas yoʻlining yalligʻlanishi va haroratning koʻtarilishi bilan xarakterlanadigan yuqumli kasallik.Ko‘rilgan: 0grivnaQadimgi Rusda 409 g ga teng kumush yombidan iborat asosiy pul va ogʻirlik birligi; keyinchalik 10 tiyinga teng pul birligi.Ko‘rilgan: 0grossmeysterShaxmat va shashka ustalariga beriladigan eng oliy unvon va shu unvonga ega boʻlgan shaxmatchi yoki shashkachi. Shaxmat taxtini yana bir zabardast rus grossmeysKo‘rilgan: 0groteskad. Voqea va hodisalarni ataylab kuchay-tirish yoki kichraytirishdan, kulgili tarzda buzib koʻrsatishdan iborat badiiy usul.Ko‘rilgan: 0gruntTuproq va togʻ jinslari aralashgan qatlam-ning umumiy nomi.Ko‘rilgan: 0gruntshunoslikTuproq va togʻ jinslarining fizik va kimyoviy xusu-siyatlarini oʻrganadigan soha.Ko‘rilgan: 0

O‘zbek tilining onlayn izohli lug‘ati

Ball.uz izohli lug‘ati o‘zbekcha so‘zlarning ma’nosini tushunish va matnda mos so‘zni tanlashga yordam beradi. So‘zning to‘g‘ri yozilishini bilish bilan uning ma’nosini bilish bir xil vazifa emas: izohli lug‘atda asosiy e’tibor so‘z nimani anglatishi va qanday qo‘llanishiga qaratiladi. Undan darsga tayyorlanishda, kitob o‘qishda, maqola yozishda yoki notanish atamani aniqlashtirishda foydalanishingiz mumkin.

Qidiruv maydoniga so‘z yoki uning bir qismini lotin yoxud kirill yozuvida kiriting. Natijalar ichidan kerakli so‘zni tanlab, uning alohida sahifasini oching. Qidiruv aniq moslikni topmasa, ayrim holatlarda yozilishi yaqin variantlar taklif etiladi. Taklif so‘zning aynan siz nazarda tutgan ma’noga mosligini kafolatlamaydi; tanlagan variantingizning izohini ham o‘qing.

So‘z sahifasida bazada mavjud ma’nolar beriladi. Bir so‘z bir necha ma’noga ega bo‘lsa, izohlar alohida bandlarda ko‘rsatiladi. Misollar va kelib chiqishi haqidagi ma’lumotlar mavjud yozuvlarda qo‘shimcha bo‘limlar ochiladi. Har bir so‘zda barcha bo‘limlar bo‘lishi shart emas. Misollar so‘zning gapdagi qo‘llanishini tushunishga, kelib chiqish ma’lumoti esa uning tarixiy yoki boshqa tillar bilan bog‘liqligini ko‘rishga yordam beradi.

Alifbo tugmalari orqali bir harf bilan boshlanadigan so‘zlarni saralash mumkin. Ro‘yxat sahifalarga bo‘lingan: har bir sahifada 30 tagacha yozuv ko‘rsatiladi. Lotin–kirill tugmalari so‘zlar va matnning yozuvini almashtiradi; bu boshqa tilga tarjima qilish emas. Saytning ruscha va inglizcha interfeysida ham lug‘at o‘zbekcha so‘zlarni izohlaydi.

Kerakli so‘zning alohida manzilini nusxalab, o‘quvchi, hamkasb yoki tanishingizga yuborishingiz mumkin. Agar aynan shu so‘z imlo lug‘atida ham mavjud bo‘lsa, uning sahifasida ikki lug‘at o‘rtasida o‘tish havolasi chiqadi. Shu tariqa so‘zning ma’nosi bilan yozilishiga oid ma’lumotni birgalikda tekshirish qulay. Bazada topilmagan so‘z esa avtomatik ravishda noto‘g‘ri yoki o‘zbek tilida yo‘q deb hisoblanmaydi.

Yozilishni tekshirish uchun Imlo lug‘ati · Kirill–lotin transliti

Manba: Vikilug‘at

Izohli lug‘at bilan imlo lug‘atining farqi nima?

Izohli lug‘at so‘zning ma’nosini tushuntiradi; misol va kelib chiqish ma’lumotlari bo‘lsa, ularni ham beradi. Imlo lug‘ati esa so‘zning yozilishi va mavjud imloviy ma’lumotlarini tekshirishga xizmat qiladi.

Kirill yozuvida ham so‘z qidirish mumkinmi?

Ha. Qidiruvga lotin yoki kirill yozuvidagi o‘zbekcha so‘zni kiriting. Lotin–kirill tugmalari natijaning yozuvini almashtiradi, ma’noni boshqa tilga tarjima qilmaydi.

Nega ayrim so‘zlarda misol yoki kelib chiqishi yo‘q?

Bu bo‘limlar faqat bazada tegishli ma’lumot mavjud bo‘lganda ko‘rsatiladi. Ularning yo‘qligi so‘zning noto‘g‘riligini anglatmaydi.

So‘z topilmasa nima qilish kerak?

Yozilishini tekshiring, so‘zning qisqaroq qismini kiriting yoki boshqa yozuvda qidiring. Yaqin variantlar chiqsa, ularning ma’nosini solishtiring. Bazada barcha so‘z va qo‘shimchali shakllar bo‘lishi kafolatlanmaydi.

Aynan bitta so‘zning havolasini yuborsa bo‘ladimi?

Ha. So‘z sahifasini oching va havolani nusxalash tugmasidan foydalaning. Yuborilgan manzil ro‘yxatni emas, tanlangan so‘zning sahifasini ochadi.

Lug‘atdagi ma’lumot qayerdan olingan?

Manba: Vikilug‘at. Saytda so‘zlar bo‘yicha bazada mavjud ma’no, misol va kelib chiqish ma’lumotlari ko‘rsatiladi.