ball.uz

Izohli lug‘at

BarchasiABDEFGHIJKLMNOPQRSTUVXYZO‘G‘ShCh

1,881 ta so‘z topildi

ma’rifiyMaʼrifat ga oid. Jomiy katta va qimmatli adabiy, ilmiy va maʼ-rifiy meros qoldirdi. Gazetadan.Ko‘rilgan: 0ma’rufesk. kt. Taniqli, mashhur.Ko‘rilgan: 0ma’ruzaBiror mavzuda koʻpchilik ol-dida aytilgan (soʻzlangan) nutq.Ko‘rilgan: 0ma’ruzachiMaʼruza qiluvchi (yoki qilgan) shaxs.Ko‘rilgan: 0ma’shuqaMaʼshuq ayol.Ko‘rilgan: 0ma’sumBegunoh, pok, toza.Ko‘rilgan: 0ma’sumaMaʼsum ayol.Ko‘rilgan: 0ma’sumonaMaʼsumlarcha, poklik bilan, pok.Ko‘rilgan: 0ma’tal[a. — bekor qolgan, bekorchi; mudsati oʻtgan] ayn. mahtal.Ko‘rilgan: 0ma’vo[a. — boshpana, turarjoy,Ko‘rilgan: 0ma’yubesk. kt. ayn. aybdor.Ko‘rilgan: 0ma’yus\a. ^Uch", <_s.jjL. — umidsiz-langan, ruhi tushgan] 1 Noumid, tush-kun holatli; tushkun. [Otabek:]Ko‘rilgan: 0ma’yuslanmoqMaʼyus boʻlmoq, maʼyuslikka tushmoq.Ko‘rilgan: 0ma’yuslikMaʼyus holat, maʼyus koʻrinish. Otabek Zaynabning yuzidagi maʼ-yuslikni birinchi koʻrishdayoq sezdi. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.Ko‘rilgan: 0ma’yusonaMaʼyus boʻlib, maʼyuslik bilan, gʻamgin. Bir oz jim qoldilar.. Of-tob oyim entikib ogʻir nafas oldi va maʼyu-sona Kumushga qaradi. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.Ko‘rilgan: 0ma’ziratesk. kt. Uzr, kechirim.Ko‘rilgan: 0ma’zul— uzoqlashtirilgan alohida(langan); ishdan ozod qilingan] esk. kt. Amalidan, vazifasidan chetlatilgan. [Ko‘rilgan: 0ma’zurUzrli, kechirsa boʻladigan.Ko‘rilgan: 0mebelDivan, stol, stul, shifonyer va sh.k. yogʻochdan yasalgan uy jihozlari.Ko‘rilgan: 0mebelsozMebel tayyorlovchi, ishlab chiqaruvchi.Ko‘rilgan: 0mechals. t. Raxit kasali, shu kasalga yoʻliqqan shaxs.Ko‘rilgan: 0mechkayYebtoʻymas, yuho. Tavba, shuncha odamning haqini yeyayotganiga hayronmiz. Yoki mechkay boʻlib qolganmikin? "Mushtum". Taom yeyish bilan umr uzayadigan boʻlsa, mKo‘rilgan: 0medalAlohida xizmatlari yoki mu-vaffaqiyatlari uchun beriladigan, turli (toʻgarak, romb va b.) shaklda yasaladigan, tegishli boʻrtma tasvir va yozuvi boʻlgan ni-shonKo‘rilgan: 0medalliMedali bor, medal bilan mukofotlangan.Ko‘rilgan: 0medalonIchiga rayem yoki boshqa narsa solinadigan, odatda doyra yoki ellips shaklidagi, boʻyinga taqila-digan bezak buyumi. Normat bintni protivogaz xaltasining ustki Ko‘rilgan: 0medianamat. Uchburchakning balandligi-ni qarama-qarshi tomonning oʻrtasi bilan bogʻlaydigan kesma.Ko‘rilgan: 0mediatormu s. Torli musiqa asbobla-rini chalish uchun metall, suyak, plastmassa va shu kabilardan qilingan bir uchi oʻtkir yupqa plastinka; noxun.Ko‘rilgan: 0mediatorlarNerv qoʻzgʻalishi-ning kimyoviy vositachilari — organizmda-gi qoʻzgʻalish jarayonini nerv uchlaridan ichki aʼzolarga (muskullar, bezlar va sh. k.Ko‘rilgan: 0medikTibbiyot xodimi.Ko‘rilgan: 0medikamentDavolash uchun qoʻllanadigan dori-darmonlar.Ko‘rilgan: 0

O‘zbek tilining onlayn izohli lug‘ati

Ball.uz izohli lug‘ati o‘zbekcha so‘zlarning ma’nosini tushunish va matnda mos so‘zni tanlashga yordam beradi. So‘zning to‘g‘ri yozilishini bilish bilan uning ma’nosini bilish bir xil vazifa emas: izohli lug‘atda asosiy e’tibor so‘z nimani anglatishi va qanday qo‘llanishiga qaratiladi. Undan darsga tayyorlanishda, kitob o‘qishda, maqola yozishda yoki notanish atamani aniqlashtirishda foydalanishingiz mumkin.

Qidiruv maydoniga so‘z yoki uning bir qismini lotin yoxud kirill yozuvida kiriting. Natijalar ichidan kerakli so‘zni tanlab, uning alohida sahifasini oching. Qidiruv aniq moslikni topmasa, ayrim holatlarda yozilishi yaqin variantlar taklif etiladi. Taklif so‘zning aynan siz nazarda tutgan ma’noga mosligini kafolatlamaydi; tanlagan variantingizning izohini ham o‘qing.

So‘z sahifasida bazada mavjud ma’nolar beriladi. Bir so‘z bir necha ma’noga ega bo‘lsa, izohlar alohida bandlarda ko‘rsatiladi. Misollar va kelib chiqishi haqidagi ma’lumotlar mavjud yozuvlarda qo‘shimcha bo‘limlar ochiladi. Har bir so‘zda barcha bo‘limlar bo‘lishi shart emas. Misollar so‘zning gapdagi qo‘llanishini tushunishga, kelib chiqish ma’lumoti esa uning tarixiy yoki boshqa tillar bilan bog‘liqligini ko‘rishga yordam beradi.

Alifbo tugmalari orqali bir harf bilan boshlanadigan so‘zlarni saralash mumkin. Ro‘yxat sahifalarga bo‘lingan: har bir sahifada 30 tagacha yozuv ko‘rsatiladi. Lotin–kirill tugmalari so‘zlar va matnning yozuvini almashtiradi; bu boshqa tilga tarjima qilish emas. Saytning ruscha va inglizcha interfeysida ham lug‘at o‘zbekcha so‘zlarni izohlaydi.

Kerakli so‘zning alohida manzilini nusxalab, o‘quvchi, hamkasb yoki tanishingizga yuborishingiz mumkin. Agar aynan shu so‘z imlo lug‘atida ham mavjud bo‘lsa, uning sahifasida ikki lug‘at o‘rtasida o‘tish havolasi chiqadi. Shu tariqa so‘zning ma’nosi bilan yozilishiga oid ma’lumotni birgalikda tekshirish qulay. Bazada topilmagan so‘z esa avtomatik ravishda noto‘g‘ri yoki o‘zbek tilida yo‘q deb hisoblanmaydi.

Yozilishni tekshirish uchun Imlo lug‘ati · Kirill–lotin transliti

Manba: Vikilug‘at

Izohli lug‘at bilan imlo lug‘atining farqi nima?

Izohli lug‘at so‘zning ma’nosini tushuntiradi; misol va kelib chiqish ma’lumotlari bo‘lsa, ularni ham beradi. Imlo lug‘ati esa so‘zning yozilishi va mavjud imloviy ma’lumotlarini tekshirishga xizmat qiladi.

Kirill yozuvida ham so‘z qidirish mumkinmi?

Ha. Qidiruvga lotin yoki kirill yozuvidagi o‘zbekcha so‘zni kiriting. Lotin–kirill tugmalari natijaning yozuvini almashtiradi, ma’noni boshqa tilga tarjima qilmaydi.

Nega ayrim so‘zlarda misol yoki kelib chiqishi yo‘q?

Bu bo‘limlar faqat bazada tegishli ma’lumot mavjud bo‘lganda ko‘rsatiladi. Ularning yo‘qligi so‘zning noto‘g‘riligini anglatmaydi.

So‘z topilmasa nima qilish kerak?

Yozilishini tekshiring, so‘zning qisqaroq qismini kiriting yoki boshqa yozuvda qidiring. Yaqin variantlar chiqsa, ularning ma’nosini solishtiring. Bazada barcha so‘z va qo‘shimchali shakllar bo‘lishi kafolatlanmaydi.

Aynan bitta so‘zning havolasini yuborsa bo‘ladimi?

Ha. So‘z sahifasini oching va havolani nusxalash tugmasidan foydalaning. Yuborilgan manzil ro‘yxatni emas, tanlangan so‘zning sahifasini ochadi.

Lug‘atdagi ma’lumot qayerdan olingan?

Manba: Vikilug‘at. Saytda so‘zlar bo‘yicha bazada mavjud ma’no, misol va kelib chiqish ma’lumotlari ko‘rsatiladi.