ball.uz

Izohli lug‘at

BarchasiABDEFGHIJKLMNOPQRSTUVXYZO‘G‘ShCh

31,017 ta so‘z topildi

ixtiozavrMezozoy davrida dengizlar-da yashagan, uzunligi 15 m gacha yetgan baliq-simon, sudralib yuruvchi yirtqich maxluq; dengiz kaltakesagi.Ko‘rilgan: 0ixtiroFan-texnika sohasida kashf etilgan, ijobiy Samara beradigan yangilik, kashfiyot.Ko‘rilgan: 0ixtirochiIxtiro qiluvchi; kashfiyot-chi.Ko‘rilgan: 0ixtirochilikIxtiro qilish, yangilik ochish, kashf etish.Ko‘rilgan: 0ixtisos\a. — ish-vazifa do-Ko‘rilgan: 0ixtisoslashmoqBiror ixtisosga mansub boʻlmoq; unga moslashmoq. Ixtisos-lashgan sanoat tarmoqlari. nKo‘rilgan: 0ixtisosliIlm-fan, texnika yoki sanoatning maʼlum bir sohasi boʻyscha ix-tisos olgan, bilim-malaka hosil etgan; ixtisosga oid.Ko‘rilgan: 0ixtiyor. Xohish-istak erki; erk, xohish.Ko‘rilgan: 0ixtiyoriyXohish-istak erkiga bogʻiq boʻlgan, kishining oʻz xohishi bilan qilinadigan yoki qilingan; erkin, koʻngilli.Ko‘rilgan: 0ixtiyoriylikXohish-ixtiyorga bogʻ-litslik.Ko‘rilgan: 0ixtiyorli-ixtiyorsizIstar-istamas.Ko‘rilgan: 0ixvat< £| — "aka"ning koʻpligi: birodar, qardosh, doʻst] esk. kt. Birodarlik, qardoshlik.Ko‘rilgan: 0iyAjabsinish, hayronlikni ifodalaydi.Ko‘rilgan: 0iyas. t. Iye.Ko‘rilgan: 0iyakPoygakka choʻkka-lab, soʻng bir qoʻli bilan soqoli maysa boʻlib qolgan iyagini silabqoʻydi. P. Tursun, Oʻqituv-chi. -Kel, Said oʻgʻlim, — dedi Moʻmin amaki, iyaKo‘rilgan: 0iyarmoqErgashmoq.Ko‘rilgan: 0iydDiniy bay-Ko‘rilgan: 0iydlikHayitda kichiklarga va, umuman, shunday hadyaga munosib koʻrilgan kishilarga beriladigan pul, narsa; hayitlik.Ko‘rilgan: 0iyeAjablanishni, hayronlikni yoki norozilikni bildiradi; iyi, iye, iyya.Ko‘rilgan: 0iyenaYaponiyada qadimda: oltin yoki ku-mush tanga; hozirda: Yaponiya pul birligi.Ko‘rilgan: 0iyeroglifQadimgi misrliklar va baʼzi bir xalkdar yozuvida butun bir tushuncha, ibora, soʻz, boʻgʻin yoki tovushni ifo-dalagan, hayvon, odam, har xil buyum, as-bob va sh.Ko‘rilgan: 0iyhomad. Sheʼriy sanʼat: sheʼrda haqiqiy va majoziy maʼ-nolarga ega yoxud shaklan bir, maʼno jiha-tidan har xil boʻlgan soʻz yoki soʻz birikma-sini qoʻllagan holda bKo‘rilgan: 0iyindiSigir sogʻilgandan soʻng yelinda qolgan va iydirib ikkinchi marta sogʻib olinadigan sut.Ko‘rilgan: 0iyiqOt, eshak kabi ish hayvonlarining oldingi ikki oyogʻi ustidagi, beldan boʻyingacha boʻlgan qismiKo‘rilgan: 0iyirq. igir.Ko‘rilgan: 0iylamoqEzib yoki mushtlab yumshat-moq, shu yoʻl bilan ishlov bermoq.Ko‘rilgan: 0iymonimon.Ko‘rilgan: 0iymonsizayn. imonsiz.Ko‘rilgan: 0iymoqYelini yumshab, ravon sut beradigan holga kelmoq (sogʻin sigir, qoʻy, echki va shu kabilar haqida).Ko‘rilgan: 0iyrimOqar suvdagi oʻrama, ay-lana, girdob.Ko‘rilgan: 0

O‘zbek tilining onlayn izohli lug‘ati

Ball.uz izohli lug‘ati o‘zbekcha so‘zlarning ma’nosini tushunish va matnda mos so‘zni tanlashga yordam beradi. So‘zning to‘g‘ri yozilishini bilish bilan uning ma’nosini bilish bir xil vazifa emas: izohli lug‘atda asosiy e’tibor so‘z nimani anglatishi va qanday qo‘llanishiga qaratiladi. Undan darsga tayyorlanishda, kitob o‘qishda, maqola yozishda yoki notanish atamani aniqlashtirishda foydalanishingiz mumkin.

Qidiruv maydoniga so‘z yoki uning bir qismini lotin yoxud kirill yozuvida kiriting. Natijalar ichidan kerakli so‘zni tanlab, uning alohida sahifasini oching. Qidiruv aniq moslikni topmasa, ayrim holatlarda yozilishi yaqin variantlar taklif etiladi. Taklif so‘zning aynan siz nazarda tutgan ma’noga mosligini kafolatlamaydi; tanlagan variantingizning izohini ham o‘qing.

So‘z sahifasida bazada mavjud ma’nolar beriladi. Bir so‘z bir necha ma’noga ega bo‘lsa, izohlar alohida bandlarda ko‘rsatiladi. Misollar va kelib chiqishi haqidagi ma’lumotlar mavjud yozuvlarda qo‘shimcha bo‘limlar ochiladi. Har bir so‘zda barcha bo‘limlar bo‘lishi shart emas. Misollar so‘zning gapdagi qo‘llanishini tushunishga, kelib chiqish ma’lumoti esa uning tarixiy yoki boshqa tillar bilan bog‘liqligini ko‘rishga yordam beradi.

Alifbo tugmalari orqali bir harf bilan boshlanadigan so‘zlarni saralash mumkin. Ro‘yxat sahifalarga bo‘lingan: har bir sahifada 30 tagacha yozuv ko‘rsatiladi. Lotin–kirill tugmalari so‘zlar va matnning yozuvini almashtiradi; bu boshqa tilga tarjima qilish emas. Saytning ruscha va inglizcha interfeysida ham lug‘at o‘zbekcha so‘zlarni izohlaydi.

Kerakli so‘zning alohida manzilini nusxalab, o‘quvchi, hamkasb yoki tanishingizga yuborishingiz mumkin. Agar aynan shu so‘z imlo lug‘atida ham mavjud bo‘lsa, uning sahifasida ikki lug‘at o‘rtasida o‘tish havolasi chiqadi. Shu tariqa so‘zning ma’nosi bilan yozilishiga oid ma’lumotni birgalikda tekshirish qulay. Bazada topilmagan so‘z esa avtomatik ravishda noto‘g‘ri yoki o‘zbek tilida yo‘q deb hisoblanmaydi.

Yozilishni tekshirish uchun Imlo lug‘ati · Kirill–lotin transliti

Manba: Vikilug‘at

Izohli lug‘at bilan imlo lug‘atining farqi nima?

Izohli lug‘at so‘zning ma’nosini tushuntiradi; misol va kelib chiqish ma’lumotlari bo‘lsa, ularni ham beradi. Imlo lug‘ati esa so‘zning yozilishi va mavjud imloviy ma’lumotlarini tekshirishga xizmat qiladi.

Kirill yozuvida ham so‘z qidirish mumkinmi?

Ha. Qidiruvga lotin yoki kirill yozuvidagi o‘zbekcha so‘zni kiriting. Lotin–kirill tugmalari natijaning yozuvini almashtiradi, ma’noni boshqa tilga tarjima qilmaydi.

Nega ayrim so‘zlarda misol yoki kelib chiqishi yo‘q?

Bu bo‘limlar faqat bazada tegishli ma’lumot mavjud bo‘lganda ko‘rsatiladi. Ularning yo‘qligi so‘zning noto‘g‘riligini anglatmaydi.

So‘z topilmasa nima qilish kerak?

Yozilishini tekshiring, so‘zning qisqaroq qismini kiriting yoki boshqa yozuvda qidiring. Yaqin variantlar chiqsa, ularning ma’nosini solishtiring. Bazada barcha so‘z va qo‘shimchali shakllar bo‘lishi kafolatlanmaydi.

Aynan bitta so‘zning havolasini yuborsa bo‘ladimi?

Ha. So‘z sahifasini oching va havolani nusxalash tugmasidan foydalaning. Yuborilgan manzil ro‘yxatni emas, tanlangan so‘zning sahifasini ochadi.

Lug‘atdagi ma’lumot qayerdan olingan?

Manba: Vikilug‘at. Saytda so‘zlar bo‘yicha bazada mavjud ma’no, misol va kelib chiqish ma’lumotlari ko‘rsatiladi.