ball.uz

Izohli lug‘at

BarchasiABDEFGHIJKLMNOPQRSTUVXYZO‘G‘ShCh

645 ta so‘z topildi

erishmoqMuvaffaq boʻlmoq, qoʻlga kiritmoq.Ko‘rilgan: 0eritkichMetallarni eritish uchun ishlatiladigan qurilma, pech.Ko‘rilgan: 0eritmaBir yoki bir necha moddaning suyuqlikda juda mayda qismlarga (molekulalarga) ajralgan holdagi qorishmasi.Ko‘rilgan: 0eritrotsitlarQizil qon tanachalari; tarkibida qonga qizil rang beruvchi gemoglobin moddasi boʻladi.Ko‘rilgan: 0erituvchiEritmoqfl. sfdsh.Ko‘rilgan: 0erkKishinint yoki kishilarning oʻz xohishi bilan ish-harakat qilish huquqi; ixtiyor, mayl.Ko‘rilgan: 0erkaMehr, suyish hissi bilan mu-nosabatda boʻlinadigan; suyukli.Ko‘rilgan: 0erkakayn. er 1, 2.Ko‘rilgan: 0erkakchaErkaklarniki kabi, erkaklarga oʻxshab.Ko‘rilgan: 0erkakchalishErkaklarga oʻxshagan, erkaksimon.Ko‘rilgan: 0erkakchilikayn. erkaklik.Ko‘rilgan: 0erkaklamoqYetilgan, yaroqli vaqti oʻtib qotmoq, yaroqsiz yoki deyarli yaroqsiz holga kelmoq, yaxshi hosil bermaydigan boʻlib oʻsmoq (baʼzi oʻsimlik va ularning mevasi haqKo‘rilgan: 0erkaklikErkaklarga xos narsa, belgi-xususiyat, xatti-harakat va sh.k.Ko‘rilgan: 0erkako‘tbot. Boshoqlilarga mansub, choʻllarda oʻsadigan, baʼzi turlari ekila-digan koʻp yillik ozuqabop oʻtsimon oʻsim-lik.Ko‘rilgan: 0erkakshodaErkaklarga oʻxshash xat-ti-harakatli.Ko‘rilgan: 0erkalamoqMehr bilan silab-siypamoq, suymoq. -Uxla, uxla, aylanay pol-von boladan! —Ko‘rilgan: 0erkalikErkaga xos xususiyat, xis-lat. Erkalatgan sari erkaligi oshadi.Ko‘rilgan: 0erkanesk. ayn. ekan.Ko‘rilgan: 0erkatoyErkalik qilish xohish-ix-tiyorini qozongan, shunday erk-ixtiyorga ega.Ko‘rilgan: 0erkinHar qanday toʻsiq, gʻov, monelik va shu kabilardan xoli boʻlgan, erk-ixtiyori oʻzida boʻlgan.Ko‘rilgan: 0erkinlikBiror jihatdan chekla-nish, tazyiq va shu kabilardan xolilik; kishining oʻz istagi boʻyicha ish tutishi.Ko‘rilgan: 0erkliOʻz erki oʻzida boʻlgan; ozod, hur.Ko‘rilgan: 0erkparvarErkning barqarorligi uchun kurashuvchi, uni ardoqlovchi.Ko‘rilgan: 0erksevarOzodlik, erkinlikni se-vuvchi.Ko‘rilgan: 0erksizOʻz erki oʻzida boʻlmagan, ozod-likdan mahrum; erki yoʻq, haq-huquqsiz, tobe.Ko‘rilgan: 0erksizlikErksiz holat, oʻz erki oʻzida emaslik.Ko‘rilgan: 0erliEri bor, erga tekkan, eri bilan yashab turgan.Ko‘rilgan: 0erlikErga xos holat, er ekanlik (Q- er II).Ko‘rilgan: 0ermakVaqtni koʻngilchogʻlik bilan yoki zerikmay oʻtkazish uchun xizmat qiladigan narsa, mashgʻulot.Ko‘rilgan: 0ermakchiErmak qiluvchi, kimsani mazax, masxara qiluvchi odam.Ko‘rilgan: 0

O‘zbek tilining onlayn izohli lug‘ati

Ball.uz izohli lug‘ati o‘zbekcha so‘zlarning ma’nosini tushunish va matnda mos so‘zni tanlashga yordam beradi. So‘zning to‘g‘ri yozilishini bilish bilan uning ma’nosini bilish bir xil vazifa emas: izohli lug‘atda asosiy e’tibor so‘z nimani anglatishi va qanday qo‘llanishiga qaratiladi. Undan darsga tayyorlanishda, kitob o‘qishda, maqola yozishda yoki notanish atamani aniqlashtirishda foydalanishingiz mumkin.

Qidiruv maydoniga so‘z yoki uning bir qismini lotin yoxud kirill yozuvida kiriting. Natijalar ichidan kerakli so‘zni tanlab, uning alohida sahifasini oching. Qidiruv aniq moslikni topmasa, ayrim holatlarda yozilishi yaqin variantlar taklif etiladi. Taklif so‘zning aynan siz nazarda tutgan ma’noga mosligini kafolatlamaydi; tanlagan variantingizning izohini ham o‘qing.

So‘z sahifasida bazada mavjud ma’nolar beriladi. Bir so‘z bir necha ma’noga ega bo‘lsa, izohlar alohida bandlarda ko‘rsatiladi. Misollar va kelib chiqishi haqidagi ma’lumotlar mavjud yozuvlarda qo‘shimcha bo‘limlar ochiladi. Har bir so‘zda barcha bo‘limlar bo‘lishi shart emas. Misollar so‘zning gapdagi qo‘llanishini tushunishga, kelib chiqish ma’lumoti esa uning tarixiy yoki boshqa tillar bilan bog‘liqligini ko‘rishga yordam beradi.

Alifbo tugmalari orqali bir harf bilan boshlanadigan so‘zlarni saralash mumkin. Ro‘yxat sahifalarga bo‘lingan: har bir sahifada 30 tagacha yozuv ko‘rsatiladi. Lotin–kirill tugmalari so‘zlar va matnning yozuvini almashtiradi; bu boshqa tilga tarjima qilish emas. Saytning ruscha va inglizcha interfeysida ham lug‘at o‘zbekcha so‘zlarni izohlaydi.

Kerakli so‘zning alohida manzilini nusxalab, o‘quvchi, hamkasb yoki tanishingizga yuborishingiz mumkin. Agar aynan shu so‘z imlo lug‘atida ham mavjud bo‘lsa, uning sahifasida ikki lug‘at o‘rtasida o‘tish havolasi chiqadi. Shu tariqa so‘zning ma’nosi bilan yozilishiga oid ma’lumotni birgalikda tekshirish qulay. Bazada topilmagan so‘z esa avtomatik ravishda noto‘g‘ri yoki o‘zbek tilida yo‘q deb hisoblanmaydi.

Yozilishni tekshirish uchun Imlo lug‘ati · Kirill–lotin transliti

Manba: Vikilug‘at

Izohli lug‘at bilan imlo lug‘atining farqi nima?

Izohli lug‘at so‘zning ma’nosini tushuntiradi; misol va kelib chiqish ma’lumotlari bo‘lsa, ularni ham beradi. Imlo lug‘ati esa so‘zning yozilishi va mavjud imloviy ma’lumotlarini tekshirishga xizmat qiladi.

Kirill yozuvida ham so‘z qidirish mumkinmi?

Ha. Qidiruvga lotin yoki kirill yozuvidagi o‘zbekcha so‘zni kiriting. Lotin–kirill tugmalari natijaning yozuvini almashtiradi, ma’noni boshqa tilga tarjima qilmaydi.

Nega ayrim so‘zlarda misol yoki kelib chiqishi yo‘q?

Bu bo‘limlar faqat bazada tegishli ma’lumot mavjud bo‘lganda ko‘rsatiladi. Ularning yo‘qligi so‘zning noto‘g‘riligini anglatmaydi.

So‘z topilmasa nima qilish kerak?

Yozilishini tekshiring, so‘zning qisqaroq qismini kiriting yoki boshqa yozuvda qidiring. Yaqin variantlar chiqsa, ularning ma’nosini solishtiring. Bazada barcha so‘z va qo‘shimchali shakllar bo‘lishi kafolatlanmaydi.

Aynan bitta so‘zning havolasini yuborsa bo‘ladimi?

Ha. So‘z sahifasini oching va havolani nusxalash tugmasidan foydalaning. Yuborilgan manzil ro‘yxatni emas, tanlangan so‘zning sahifasini ochadi.

Lug‘atdagi ma’lumot qayerdan olingan?

Manba: Vikilug‘at. Saytda so‘zlar bo‘yicha bazada mavjud ma’no, misol va kelib chiqish ma’lumotlari ko‘rsatiladi.