ball.uz

Izohli lug‘at

BarchasiABDEFGHIJKLMNOPQRSTUVXYZO‘G‘ShCh

1,037 ta so‘z topildi

isitkichIsitish asbobi, isita-digan qurilma, mexanizm.Ko‘rilgan: 0isitmaOrganizmning, gavda haro-rati koʻtarilganda namoyon boʻladigan, za-rarli agentlar (kasalliklar qoʻzgʻatuvchi omillar)ga nisbatan himoya-moslashuv re-aksiyasi, uKo‘rilgan: 0isitmalamoqIsitma holatidaKo‘rilgan: 0isitmalashIsitmaning yuzaga chi-qishi, uning jarayoni.Ko‘rilgan: 0isitmoqOʻz tapti, harorati bilan boshqa narsaning, kimsaning issiq-ligini oshirmoq, koʻtarmoq, issiq qilmoq; harorat bermoq.Ko‘rilgan: 0iskabtoparQon soʻruvchi ikki qanotlilar turkumiga mansub, chivinga oʻxshab odamni qattiq chaqadigan mayda hasharot.Ko‘rilgan: 0iskamoqHidni burunga tortmoq; hidlamoq.Ko‘rilgan: 0iskana\f. ■>.<...I — duradgorlik asbo-bi: keskich, iskana; parma] Yogʻoch, taxtani oʻyish, teshish uchun qoʻllanadigan, uchi yapa-loq oʻtkir poʻlat asbob.Ko‘rilgan: 0iskanjaNarsalarni siqadigan, jipslaydigan asbob.Ko‘rilgan: 0iskartBelgili meʼyor, oʻlchov; andoza.Ko‘rilgan: 0iskovuchIs, hid biladigan; yoʻqol-gan, qochgan narsani, kimsani izidan hid-lab borib topadigan.Ko‘rilgan: 0islamoqHidlamoq.Ko‘rilgan: 0islanmoqIslamoq fl. oʻzl. n.Ko‘rilgan: 0isliIsi bor, hidli.Ko‘rilgan: 0islikOʻtovning tepa tuynugini be-kitib turadigan qismi.Ko‘rilgan: 0islimiyGanch, yogʻoch, oltin, kumushga oʻyib, chizib yoki boʻrttirib ishlanadigan, zardoʻzi kiyim va buyumlar-ga zar bilan tikiladigan, bir-biriga uz-luksiz ulanib, oʻKo‘rilgan: 0isliqiShunday odamga nisbatli haqoratni bildiradi.Ko‘rilgan: 0isloh. Oʻzgartish kiritib yaxshilash, tuzatish.Ko‘rilgan: 0islohotIjtimoiy hayotning biron-bir tomonini jiddiy oʻzgartish; isloh.Ko‘rilgan: 0islom\a. — ollohga sigʻinish,Ko‘rilgan: 0islomiyIslomga, islom diniga, musulmon olamiga oid.Ko‘rilgan: 0islomiyaIslomga aloqador, islomga, islom, musulmon olamiga mansub boʻlgan.Ko‘rilgan: 0islomiyat\a. — musulmonchi-Ko‘rilgan: 0islovotIslovotxona, fohishaxona.Ko‘rilgan: 0islovotxonaFohishaxona. ( fohisha);Ko‘rilgan: 0ismShaxsiy nom.Ko‘rilgan: 0ismaloqShoʻradoshlar oilasiga mansub, boʻyi 10—60 sm boʻladigan, yosh (yangi chiqqan) vaqtida bargi ovqatga (maye., som-saga) solinadigan oʻsimlik, koʻkat, oʻt.Ko‘rilgan: 0ismatNomus, iffat, poklik. [Ko‘rilgan: 0ismdoshIsmi bir xil, bir xil ism-li; adash. Biz ikkimiz iyemdosh ekanmiz.Ko‘rilgan: 0ismlamoqIsm bermoq, ot qoʻymoq.Ko‘rilgan: 0

O‘zbek tilining onlayn izohli lug‘ati

Ball.uz izohli lug‘ati o‘zbekcha so‘zlarning ma’nosini tushunish va matnda mos so‘zni tanlashga yordam beradi. So‘zning to‘g‘ri yozilishini bilish bilan uning ma’nosini bilish bir xil vazifa emas: izohli lug‘atda asosiy e’tibor so‘z nimani anglatishi va qanday qo‘llanishiga qaratiladi. Undan darsga tayyorlanishda, kitob o‘qishda, maqola yozishda yoki notanish atamani aniqlashtirishda foydalanishingiz mumkin.

Qidiruv maydoniga so‘z yoki uning bir qismini lotin yoxud kirill yozuvida kiriting. Natijalar ichidan kerakli so‘zni tanlab, uning alohida sahifasini oching. Qidiruv aniq moslikni topmasa, ayrim holatlarda yozilishi yaqin variantlar taklif etiladi. Taklif so‘zning aynan siz nazarda tutgan ma’noga mosligini kafolatlamaydi; tanlagan variantingizning izohini ham o‘qing.

So‘z sahifasida bazada mavjud ma’nolar beriladi. Bir so‘z bir necha ma’noga ega bo‘lsa, izohlar alohida bandlarda ko‘rsatiladi. Misollar va kelib chiqishi haqidagi ma’lumotlar mavjud yozuvlarda qo‘shimcha bo‘limlar ochiladi. Har bir so‘zda barcha bo‘limlar bo‘lishi shart emas. Misollar so‘zning gapdagi qo‘llanishini tushunishga, kelib chiqish ma’lumoti esa uning tarixiy yoki boshqa tillar bilan bog‘liqligini ko‘rishga yordam beradi.

Alifbo tugmalari orqali bir harf bilan boshlanadigan so‘zlarni saralash mumkin. Ro‘yxat sahifalarga bo‘lingan: har bir sahifada 30 tagacha yozuv ko‘rsatiladi. Lotin–kirill tugmalari so‘zlar va matnning yozuvini almashtiradi; bu boshqa tilga tarjima qilish emas. Saytning ruscha va inglizcha interfeysida ham lug‘at o‘zbekcha so‘zlarni izohlaydi.

Kerakli so‘zning alohida manzilini nusxalab, o‘quvchi, hamkasb yoki tanishingizga yuborishingiz mumkin. Agar aynan shu so‘z imlo lug‘atida ham mavjud bo‘lsa, uning sahifasida ikki lug‘at o‘rtasida o‘tish havolasi chiqadi. Shu tariqa so‘zning ma’nosi bilan yozilishiga oid ma’lumotni birgalikda tekshirish qulay. Bazada topilmagan so‘z esa avtomatik ravishda noto‘g‘ri yoki o‘zbek tilida yo‘q deb hisoblanmaydi.

Yozilishni tekshirish uchun Imlo lug‘ati · Kirill–lotin transliti

Manba: Vikilug‘at

Izohli lug‘at bilan imlo lug‘atining farqi nima?

Izohli lug‘at so‘zning ma’nosini tushuntiradi; misol va kelib chiqish ma’lumotlari bo‘lsa, ularni ham beradi. Imlo lug‘ati esa so‘zning yozilishi va mavjud imloviy ma’lumotlarini tekshirishga xizmat qiladi.

Kirill yozuvida ham so‘z qidirish mumkinmi?

Ha. Qidiruvga lotin yoki kirill yozuvidagi o‘zbekcha so‘zni kiriting. Lotin–kirill tugmalari natijaning yozuvini almashtiradi, ma’noni boshqa tilga tarjima qilmaydi.

Nega ayrim so‘zlarda misol yoki kelib chiqishi yo‘q?

Bu bo‘limlar faqat bazada tegishli ma’lumot mavjud bo‘lganda ko‘rsatiladi. Ularning yo‘qligi so‘zning noto‘g‘riligini anglatmaydi.

So‘z topilmasa nima qilish kerak?

Yozilishini tekshiring, so‘zning qisqaroq qismini kiriting yoki boshqa yozuvda qidiring. Yaqin variantlar chiqsa, ularning ma’nosini solishtiring. Bazada barcha so‘z va qo‘shimchali shakllar bo‘lishi kafolatlanmaydi.

Aynan bitta so‘zning havolasini yuborsa bo‘ladimi?

Ha. So‘z sahifasini oching va havolani nusxalash tugmasidan foydalaning. Yuborilgan manzil ro‘yxatni emas, tanlangan so‘zning sahifasini ochadi.

Lug‘atdagi ma’lumot qayerdan olingan?

Manba: Vikilug‘at. Saytda so‘zlar bo‘yicha bazada mavjud ma’no, misol va kelib chiqish ma’lumotlari ko‘rsatiladi.