ball.uz

Izohli lug‘at

BarchasiABDEFGHIJKLMNOPQRSTUVXYZO‘G‘ShCh

1,911 ta so‘z topildi

qat’qat(ʼ) etmoq esk. kt. 1) bosib oʻtmoq.Ko‘rilgan: 0qat’anesk. ayn. qatʼiyan.Ko‘rilgan: 0qat’iy. Uzil-kesil belgilab qoʻyilgan, oʻzgarmaydigan; mustahkam, barqaror.Ko‘rilgan: 0qat’iyan\a. i;. U'ch — qatʼiy ravishda, uzil-kesil, batamom] 1 Qatʼiy ravishda, butunlay.Ko‘rilgan: 0qat’iyatOʻz fikrida, soʻzida, azmu qarorida qattiq turish; qatʼiylik.Ko‘rilgan: 0qat’iyatliOʻz fikrida, soʻzida, az-mu qarorida qatiyat bilan turadigan; azm-kor.Ko‘rilgan: 0qat’iyatsizOʻz fikrida, soʻzida, azmu qarorida qatʼiyat bilan turolmaydi-gan; beqaror.Ko‘rilgan: 0qat’iyatsizlikQatiyatga zid ish, xatti-harakat. Juda koʻp hollarda.. yoʻl qoʻ-yib boʻlmaydigan darajada qatiyatsiz-lik, jurʼatsizlik qildi. Gazetadan.Ko‘rilgan: 0qat’iylashmoqQatʼiy tus, holat kasb etmoq; barqarorlashmoq.Ko‘rilgan: 0qat’iylikQatʼiy holat, qatʼiy holatga egalik, qatiy ekanlik. Fikrning qatʼiyligi. Ishonchning qatʼiyligi. Maq-sadning qatʼiyligi. n Tartibning erkinli-gi nisbiy boʻlganlKo‘rilgan: 0qavarchiqMayda qavariq.Ko‘rilgan: 0qavarilmoqkam qoʻll. ayn. qavarmoq.Ko‘rilgan: 0qavarinqikam qoʻll. ayn. qavariq 3.Ko‘rilgan: 0qavariqUzoq ishlash, ishqala-nish va b. sabab bilan terida hosil boʻlgan shish, pufak.Ko‘rilgan: 0qavariqliQavarigʻi, qavariqlari boʻlgan, qavariqlar bilan qoplangan.Ko‘rilgan: 0qavarishTurli mexanik taʼsirlar natijasida badanning biror sohasi teri-siga shikayet yetishi (koʻpincha oyoq barmoq-lari, tovoni, qoʻlning kafti va panjala-rida yuz berKo‘rilgan: 0qavarmoqIshlash, ishqalanish yoki kuyish natijasida qavariq hosil boʻlmoq.Ko‘rilgan: 0qavartirmoqQavarmoq fl. ort. n.Ko‘rilgan: 0qavartmaayn. qavariq 1.Ko‘rilgan: 0qavatQat-qat narsalarning har bir qati, qatlami va ularning orasi.Ko‘rilgan: 0qavat-qavatI Bir necha qavatdan, qatlamdan tashkil topgan, bir necha qa-vatga ega boʻlgan; qat-qat. Qavat-qavat togʻ jinsi. yaya Duragaylarda dumba yogʻi bada-niga urib keKo‘rilgan: 0qavatigarvsh. s.t. Qatorasiga, ara-lash.Ko‘rilgan: 0qavatlamoqQavat-qavat qilib ter-moq, taxlamoq yoki bukmoq.Ko‘rilgan: 0qavchinOʻzbek xalqi tarkibiga kir-gan qabilalardan biri.Ko‘rilgan: 0qavimaOrasiga paxta solib qavil-gan.Ko‘rilgan: 0qavimoqAvra-astari orasiga paxta solingan narsalarni ikki tomonga ipni oʻtkazib tikib chiqmoq. Toʻnni qavimoq. Pax-majiu shimni qavimoq. shsh \ QosimjonKo‘rilgan: 0qaviqChok turi; qaviladigan nar-salar (toʻn, doʻppi, koʻrpa va sh.k.)ning ikki tomoniga oʻtkazib tikilgan choki.Ko‘rilgan: 0qaviqchiQavish ishi bilan shugʻul-lanuvchi odam.Ko‘rilgan: 0qavlLafz, soʻz.Ko‘rilgan: 0qavm. Bir avloddan tarqalgan, oʻzaro qarindoshlik munosabatlari bilan bogʻlangan kishilar birlashmasi; urugʻ, aymoq, qabila.Ko‘rilgan: 0

O‘zbek tilining onlayn izohli lug‘ati

Ball.uz izohli lug‘ati o‘zbekcha so‘zlarning ma’nosini tushunish va matnda mos so‘zni tanlashga yordam beradi. So‘zning to‘g‘ri yozilishini bilish bilan uning ma’nosini bilish bir xil vazifa emas: izohli lug‘atda asosiy e’tibor so‘z nimani anglatishi va qanday qo‘llanishiga qaratiladi. Undan darsga tayyorlanishda, kitob o‘qishda, maqola yozishda yoki notanish atamani aniqlashtirishda foydalanishingiz mumkin.

Qidiruv maydoniga so‘z yoki uning bir qismini lotin yoxud kirill yozuvida kiriting. Natijalar ichidan kerakli so‘zni tanlab, uning alohida sahifasini oching. Qidiruv aniq moslikni topmasa, ayrim holatlarda yozilishi yaqin variantlar taklif etiladi. Taklif so‘zning aynan siz nazarda tutgan ma’noga mosligini kafolatlamaydi; tanlagan variantingizning izohini ham o‘qing.

So‘z sahifasida bazada mavjud ma’nolar beriladi. Bir so‘z bir necha ma’noga ega bo‘lsa, izohlar alohida bandlarda ko‘rsatiladi. Misollar va kelib chiqishi haqidagi ma’lumotlar mavjud yozuvlarda qo‘shimcha bo‘limlar ochiladi. Har bir so‘zda barcha bo‘limlar bo‘lishi shart emas. Misollar so‘zning gapdagi qo‘llanishini tushunishga, kelib chiqish ma’lumoti esa uning tarixiy yoki boshqa tillar bilan bog‘liqligini ko‘rishga yordam beradi.

Alifbo tugmalari orqali bir harf bilan boshlanadigan so‘zlarni saralash mumkin. Ro‘yxat sahifalarga bo‘lingan: har bir sahifada 30 tagacha yozuv ko‘rsatiladi. Lotin–kirill tugmalari so‘zlar va matnning yozuvini almashtiradi; bu boshqa tilga tarjima qilish emas. Saytning ruscha va inglizcha interfeysida ham lug‘at o‘zbekcha so‘zlarni izohlaydi.

Kerakli so‘zning alohida manzilini nusxalab, o‘quvchi, hamkasb yoki tanishingizga yuborishingiz mumkin. Agar aynan shu so‘z imlo lug‘atida ham mavjud bo‘lsa, uning sahifasida ikki lug‘at o‘rtasida o‘tish havolasi chiqadi. Shu tariqa so‘zning ma’nosi bilan yozilishiga oid ma’lumotni birgalikda tekshirish qulay. Bazada topilmagan so‘z esa avtomatik ravishda noto‘g‘ri yoki o‘zbek tilida yo‘q deb hisoblanmaydi.

Yozilishni tekshirish uchun Imlo lug‘ati · Kirill–lotin transliti

Manba: Vikilug‘at

Izohli lug‘at bilan imlo lug‘atining farqi nima?

Izohli lug‘at so‘zning ma’nosini tushuntiradi; misol va kelib chiqish ma’lumotlari bo‘lsa, ularni ham beradi. Imlo lug‘ati esa so‘zning yozilishi va mavjud imloviy ma’lumotlarini tekshirishga xizmat qiladi.

Kirill yozuvida ham so‘z qidirish mumkinmi?

Ha. Qidiruvga lotin yoki kirill yozuvidagi o‘zbekcha so‘zni kiriting. Lotin–kirill tugmalari natijaning yozuvini almashtiradi, ma’noni boshqa tilga tarjima qilmaydi.

Nega ayrim so‘zlarda misol yoki kelib chiqishi yo‘q?

Bu bo‘limlar faqat bazada tegishli ma’lumot mavjud bo‘lganda ko‘rsatiladi. Ularning yo‘qligi so‘zning noto‘g‘riligini anglatmaydi.

So‘z topilmasa nima qilish kerak?

Yozilishini tekshiring, so‘zning qisqaroq qismini kiriting yoki boshqa yozuvda qidiring. Yaqin variantlar chiqsa, ularning ma’nosini solishtiring. Bazada barcha so‘z va qo‘shimchali shakllar bo‘lishi kafolatlanmaydi.

Aynan bitta so‘zning havolasini yuborsa bo‘ladimi?

Ha. So‘z sahifasini oching va havolani nusxalash tugmasidan foydalaning. Yuborilgan manzil ro‘yxatni emas, tanlangan so‘zning sahifasini ochadi.

Lug‘atdagi ma’lumot qayerdan olingan?

Manba: Vikilug‘at. Saytda so‘zlar bo‘yicha bazada mavjud ma’no, misol va kelib chiqish ma’lumotlari ko‘rsatiladi.