ball.uz

Izohli lug‘at

BarchasiABDEFGHIJKLMNOPQRSTUVXYZO‘G‘ShCh

777 ta so‘z topildi

razvyortkaMetall detallarning teshik-lariga toza ishlov berish uchun moʻljallan-gan koʻp tigʻli asbob.Ko‘rilgan: 0razzoqRizq-roʻz beruvchi (Ollohning sifatlaridan biri).Ko‘rilgan: 0raz’yezdt. y. Qarama-qarshi tomondan kela-yotgan poyezdlarning oʻtib ketishi uchun yoʻl-ning ikkiga ajralgan joyi; shunday joy-dagi kichik stansiya.Ko‘rilgan: 0ra’noAtirgullilar oilasiga mansub koʻp yil-lik oʻsimlik va uning qizil yoki sariq xushboʻy guli.Ko‘rilgan: 0ra’yXohish, mayl; ragʻbat.Ko‘rilgan: 0ra’ya\a. — gʻamxoʻrlik, eʼtiborKo‘rilgan: 0ra’ya-andishaHurmat yuzasidan yoki biror kimsa bilan bosiq va tortinibroq qilinadigan muomala.Ko‘rilgan: 0reMusiqa gammasining ikkinchi tovushi va uning nota belgisi.Ko‘rilgan: 0re-Baynalmilal oʻzlashma soʻz-larda soʻzning oldidan qoʻshiladigan va 1) harakatni yangidan (qaytadan) boshlash, tiklash yoki uning takrorlanishi (maye.,Ko‘rilgan: 0reabilitatsiyaOrganizmning izdan chiqqan funksiyalarini hamda bemorlar va nogironlar mehnat qobiliyatini tez va toʻla-toʻkis tiklashga qaratilgan tibbiy, peda-gogik va ijtimoKo‘rilgan: 0reagentKimyoviy reak-siyada ishtirok etuvchi modda; reaktiv.Ko‘rilgan: 0reaksionsiyos. Reaksiya manfaat-lari uchun kurashuvchi, eski tartiblarni sakdab qolishga yoki tiklashga urinuvchi. Reaksiyey gʻoya. sht Reaksiyey oqim taraf-dorlari dasKo‘rilgan: 0reaksionerSiyosiy reaksiya ta-rafdori yoki qatnashchisi; progressiv, ilgʻor harakatlar va demokratiya dushmani.Ko‘rilgan: 0reaksiyapsxl. tib. Tashqi va ichki qoʻzgʻatuvchilarga javoban inson va uning tana aʼzolarida paydo boʻladigan harakat, jarayon yoki holat; aks taʼsir.Ko‘rilgan: 0reaksiyachiq. reaksioner.Ko‘rilgan: 0reaktivI [fr. reactif < re.. + lot. activusKo‘rilgan: 0reaktor[ingl. reactor < re.. + lot. actorKo‘rilgan: 0realHaqiqatan ham mavjud boʻlgan; haqiqiy, chin, voqeiy.Ko‘rilgan: 0realistAdabiyot, sanʼat yoki falsa-fadagi realizm izdoshi, realizmga amal qi-luvchi.Ko‘rilgan: 0realistikRealizm tamoyillariga asoslangan, realizmga xos.Ko‘rilgan: 0realizatsiyaMaʼlum bir reja, loyiha, dastur, maqsadni amalga oshirish, turmushga tatbiq etish.Ko‘rilgan: 0realizm[lot. realis — moddiy, haqi-qiy[ 1 ad. Adabiyot va sanʼat (tasviriy sanʼat, teatr, musiqa va b.) da voqelikni, hayotni ifoda vositalari orqali, badiiy obrazlardKo‘rilgan: 0reallashmoqHaqiqiy, real tus ol-moq, real ravishda namoyon boʻlmoq, aniq-lanmoq, amalga oshmoq.Ko‘rilgan: 0reallikHaqiqiylik, aniqlik, amaliylik, amalga oshirish mumkinlik. Fikrning realligi. m Elmurodda, boshlan-gan ishning realligiga qatʼiy ishonch tugʻil-di. P. Tursun, OKo‘rilgan: 0reanimatologiyaTibbiyotning or-ganizmni jonlantirish va tasodifiy oʻlim-dan saqlab qolish, turli kasalliklar oqi-batida yuzaga keladigan ogʻir hollarda orga-nizmning hayotiy mKo‘rilgan: 0reanimatsiyaKlinik oʻlim holatidagi kishilarni tirilti-rish; jonlantirish, shuningdek, hayotiy mu-him aʼzolarning turli sabablar oqibatida toʻsatdan yoʻqolgan yoki oʻzgargaKo‘rilgan: 0rebusSurat, harf va baʼzi bir shartli belgilar vositasida ifoda etiladigan topishmoq (ushbu soʻz dastlab hajviy surat maʼnosida qoʻllangan).Ko‘rilgan: 0rechitativBaʼzi vokal musiqa asarlarining (maye., operaning) kuyga moye holla oddiy tilda aytiladigan yoki badiiy ohangda oʻqiladigan soʻzlari. Operaning asosiy vokal shaKo‘rilgan: 0redaksionNashriyot tahririyatiga mansub.Ko‘rilgan: 0redaksiya[fr. redaction < lot. redactusKo‘rilgan: 0

O‘zbek tilining onlayn izohli lug‘ati

Ball.uz izohli lug‘ati o‘zbekcha so‘zlarning ma’nosini tushunish va matnda mos so‘zni tanlashga yordam beradi. So‘zning to‘g‘ri yozilishini bilish bilan uning ma’nosini bilish bir xil vazifa emas: izohli lug‘atda asosiy e’tibor so‘z nimani anglatishi va qanday qo‘llanishiga qaratiladi. Undan darsga tayyorlanishda, kitob o‘qishda, maqola yozishda yoki notanish atamani aniqlashtirishda foydalanishingiz mumkin.

Qidiruv maydoniga so‘z yoki uning bir qismini lotin yoxud kirill yozuvida kiriting. Natijalar ichidan kerakli so‘zni tanlab, uning alohida sahifasini oching. Qidiruv aniq moslikni topmasa, ayrim holatlarda yozilishi yaqin variantlar taklif etiladi. Taklif so‘zning aynan siz nazarda tutgan ma’noga mosligini kafolatlamaydi; tanlagan variantingizning izohini ham o‘qing.

So‘z sahifasida bazada mavjud ma’nolar beriladi. Bir so‘z bir necha ma’noga ega bo‘lsa, izohlar alohida bandlarda ko‘rsatiladi. Misollar va kelib chiqishi haqidagi ma’lumotlar mavjud yozuvlarda qo‘shimcha bo‘limlar ochiladi. Har bir so‘zda barcha bo‘limlar bo‘lishi shart emas. Misollar so‘zning gapdagi qo‘llanishini tushunishga, kelib chiqish ma’lumoti esa uning tarixiy yoki boshqa tillar bilan bog‘liqligini ko‘rishga yordam beradi.

Alifbo tugmalari orqali bir harf bilan boshlanadigan so‘zlarni saralash mumkin. Ro‘yxat sahifalarga bo‘lingan: har bir sahifada 30 tagacha yozuv ko‘rsatiladi. Lotin–kirill tugmalari so‘zlar va matnning yozuvini almashtiradi; bu boshqa tilga tarjima qilish emas. Saytning ruscha va inglizcha interfeysida ham lug‘at o‘zbekcha so‘zlarni izohlaydi.

Kerakli so‘zning alohida manzilini nusxalab, o‘quvchi, hamkasb yoki tanishingizga yuborishingiz mumkin. Agar aynan shu so‘z imlo lug‘atida ham mavjud bo‘lsa, uning sahifasida ikki lug‘at o‘rtasida o‘tish havolasi chiqadi. Shu tariqa so‘zning ma’nosi bilan yozilishiga oid ma’lumotni birgalikda tekshirish qulay. Bazada topilmagan so‘z esa avtomatik ravishda noto‘g‘ri yoki o‘zbek tilida yo‘q deb hisoblanmaydi.

Yozilishni tekshirish uchun Imlo lug‘ati · Kirill–lotin transliti

Manba: Vikilug‘at

Izohli lug‘at bilan imlo lug‘atining farqi nima?

Izohli lug‘at so‘zning ma’nosini tushuntiradi; misol va kelib chiqish ma’lumotlari bo‘lsa, ularni ham beradi. Imlo lug‘ati esa so‘zning yozilishi va mavjud imloviy ma’lumotlarini tekshirishga xizmat qiladi.

Kirill yozuvida ham so‘z qidirish mumkinmi?

Ha. Qidiruvga lotin yoki kirill yozuvidagi o‘zbekcha so‘zni kiriting. Lotin–kirill tugmalari natijaning yozuvini almashtiradi, ma’noni boshqa tilga tarjima qilmaydi.

Nega ayrim so‘zlarda misol yoki kelib chiqishi yo‘q?

Bu bo‘limlar faqat bazada tegishli ma’lumot mavjud bo‘lganda ko‘rsatiladi. Ularning yo‘qligi so‘zning noto‘g‘riligini anglatmaydi.

So‘z topilmasa nima qilish kerak?

Yozilishini tekshiring, so‘zning qisqaroq qismini kiriting yoki boshqa yozuvda qidiring. Yaqin variantlar chiqsa, ularning ma’nosini solishtiring. Bazada barcha so‘z va qo‘shimchali shakllar bo‘lishi kafolatlanmaydi.

Aynan bitta so‘zning havolasini yuborsa bo‘ladimi?

Ha. So‘z sahifasini oching va havolani nusxalash tugmasidan foydalaning. Yuborilgan manzil ro‘yxatni emas, tanlangan so‘zning sahifasini ochadi.

Lug‘atdagi ma’lumot qayerdan olingan?

Manba: Vikilug‘at. Saytda so‘zlar bo‘yicha bazada mavjud ma’no, misol va kelib chiqish ma’lumotlari ko‘rsatiladi.